Gemeente in de genen

Democratie begint bij de gemeente. De gemeente is de plek waar burgers worden geboren. Waar mensen in een vrije gemeenschap bij elkaar zijn, zullen zij zich organiseren, taken verdelen en daarover met elkaar debatteren. Als aandeelhouders in een belangengemeenschap realiseren zij met elkaar hun lotsverwachting.

In dit eerstelijnsbestuur ontkiemt de democratie. Nergens is dat beter te zien dan in Nederland, gemeenteland. Al vanaf de vroege Middeleeuwen namen lokale gemeenschappen hier hun lot zelf in handen door het land van veen, moeras en water gezamenlijk te ontwikkelen. Een land waarop centraal bestuur en adel nooit echt vat kregen, waar het lokale zelfbestuur in de genen zit.

Vandaag de dag staat de lokale democratie onder grote druk. Kijk maar naar al die ruziënde gemeenteraden, met hun versplintering, hun ‘zetelrovers’ en hun ambitieuze lokale partijen, maar ook naar de verhitte referenda en ondoorgrondelijke bureaucratie. In ‘Gemeente in de genen’ geven Wim Voermans en Geerten Waling een originele beschouwing van de wortels van de lokale democratie, haar huidige functioneren en haar belang in de toekomst.